(41) 34 32 446       668 868 868       info@laboratoriumswietokrzyskie.pl
WYNIKI BADAŃ ON-LINE
LABORATORIUM CZYNNE CAŁODOBOWO

chemia kliniczna


Albuminy


Aminotransferaza asparaginianowa – AST


Aminotransferaza alaninowa – ALT


Amylaza

Białko całkowite

Białko całkowite – stężenie białka całkowitego w surowicy krwi zależy głowinie od równowagi między syntezą i degradacją dwóch głównych frakcji białkowych: albuminy i globulin. Synteza białek surowicy zachodzi w wątrobie (głównie albuminy) oraz w limfocytach (globulin), natomiast ich degradacja odbywa się we wszystkich tkankach, proporcjonalnie do ich aktywności metabolicznej. Białka surowicy odpowiadają za utrzymywanie objętości krwi krążącej i transport wielu substancji (głównie albumina) a także za odporność immunologiczną i odpowiedź zapalną (globuliny). Pełnią również funkcje jako hormony, enzymy i regulatory enzymów. Wzrost stężenia białka całkowitego w surowicy (hiperproteinemia) może wskazywać na znaczne odwodnienie organizmu, marskość wątroby, przewlekłe stany zapalne, wytwarzanie białek patologicznych, np. w szpiczaku mnogim czy makroglobulinemii Waldenströma. Przyczyną niedoboru białka całkowitego w surowicy (hipoproteinemia) może być niedożywienie organizmu, zaburzenia wchłaniania z przewodu pokarmowego lub jego nadmierna utrata z organizmu (zespół nerczycowy, choroby przewodu pokarmowego, oparzenia, krwawienia).


Bilirubina bezpośrednia


Bilirubina całkowita


Ceruloplazmina


Cholesterol całkowity


Cholesterol HDL


Cholesterol LDL


Cholinesteraza


CK – MB


CK – MB mass


Kinaza kreatynowa


Fosfor nieorganiczny


Fosfotaza alkaliczna ALP


Fostotaza kwaśna ACP


Fosfotaza sterczowa ACP –  P


Gamma GT


Glukoza we krwi


Krzywa cukrowa


HbA1c Hemoglobina glikowana


Homocysteina

IgA

IgA – Immunoglobuliny klasy IgA są obecne zarówno w surowicy, jak i wydzielinach błon śluzowych, stanowią niezwykle ważną ochronę przed wniknięciem bakterii i wirusów. IgA jest główną immunoglobuliną śliny, łez i mleka. Pełni rolę ochronną w pierwszych miesiącach życia noworodka. Podwyższony poziom IgA może świadczyć oprzewlekłym zapaleniu wątroby, przewlekłych infekcjach, sarkoidozie, chorobach dróg oddechowych, szpiczaku IgA oraz przewlekłej białaczce limfatycznej.Obniżony poziom obserwowany jest w: pierwotnych i wtórnych aggamaglobulinemiach, izolowanym niedoborze IgA, jelitowym i nerkowym zespole utraty białka, usunięciu śledziony oraz nowotworach układu chłonnego.

IgE

IgE - W naturalnej reakcji immunologicznej immunoglobuliny IgE stanowią przeciwciała szczególnie istotne w obronie przeciwpasożytniczej, co wiąże się z indukcją wydzielania histaminy przez bazofile i eozynofile. Te same reakcje są również odpowiedzialne za rozwój alergii, która powstaje, gdy immunoglobulina ta łączy się z alergenami. Ilościowy pomiar IgE, w połączeniu z danymi klinicznymi, może być użytecznym wskaźnikiem do różnicowania chorób atopowych i nie atopowych. Podwyższony poziom IgE w surowicy może świadczyć o:alergiach, atopowym zapaleniu skóry i oskrzeli, aspergilozie oskrzeli i płuc, infekcjach pasożytniczych, szpiczaku IgE, alkoholowej marskości wątroby. Obniżony poziom IgE występuje w:aggamaglubulinemiachciężkim złożonym niedoborze odporności.

IgG

IgGImmunoglobuliny klasy IgG stanowią w przybliżeniu około 80% wszystkich immunoglobulin surowicy. IgG są wytwarzane przez plazmocyty w późniejszym okresie (po kilku tygodniach) – w odpowiedzi na antygen – i stają się głównym elementem nabytej odpowiedz humoralnej. Ich główna rola polega na obronie ustroju przed mikroorganizmami, bezpośrednim neutralizowaniu toksyn i na indukcji wiązania białek układu dopełniacza. Podwyższony poziom może świadczyć o przewlekłych chorobach wątroby, chorobach zakaźnych i autoimmunizacyjnych,mukowiscydozie, szpiczaku IgG.Obniżony poziom IgG jest obserwowany w:aggamaglubinemiach związanych z płcią, jelitowych i nerkowych zespołach utraty białka oraz w leczeniu cytostatykami.

IgM

IgM – Immunoglobuliny IgM stanowią około 5-10% wszystkich immunoglobulin surowicy. IgM są przeciwciałami „pierwszego rzutu”, które pojawiają się w surowicy już w kilka dni po zakażeniu. Immunoglobulity te zdolne są do aktywacji białek układu dopełniacza, pomagając w ten sposób w zwalczaniu drobnoustrojów chorobotwórczych. IgM są jedynymi immunoglobulinami syntetyzowanymi przez komórki limfoidalne płodu. Ich wysokie miano we krwi noworodka może świadczyć o zakażeniu przebytym w czasie rozwoju płodowego. Podwyższony poziom IgM w surowicy występuje: u noworodków po przejściu zakażenia wewnątrzmacicznego, ostrych stanach zapalnych organizmu, wirusowym zapaleniu wątroby, marskości wątroby, makroglobulinemii Waldenströma oraz u osób uzależnionych od heroiny.Obniżony poziom IgM może świadczyć o:nabytych i wrodzonych zespołach niedoborów immunologicznych oraz enteropatiach.

Jonogram (sód, potas)

Sód (Na) – jest składnikiem płynu zewnątrzkomórkowego, regulującym gospodarkę wodną i kwasowo-zasadową oraz wpływającym na pobudliwość komórek nerwowych i kurczliwość mięśni. Zwiększone stężenie sodu (hipernatremia) może być spowodowane utratą czystej wody w wyniku stanów gorączkowych czy też stanów wzmożonej przemiany materii, np. w nadczynności tarczycy, utratą płynów ubogich w elektrolity na skutek wzmożonej potliwości, wymiotów i biegunek, a także nadmierną podażą sodu, przy niedostatecznym spożywaniu płynów. Hipernatremia może powodować wzmożoną pobudliwość nerwową i napięcie mięśni, omamy i zaburzenia orientacji a także obrzęki kończyn dolnych. Zmniejszenie stężenia sodu we krwi (hiponatremia) natomiast może być spowodowane nadmiernym wydalaniem sodu przez nerki lub skórę (oparzenia, pocenie się) oraz przez układ pokarmowy, jako skutek wymiotów i biegunek, z jednoczesnym uzupełnianiem niedoborów wody płynami bezelektrolitowymi np. herbatą. Hiponatremia może ponadto występować w niedoczynności kory nadnerczy, tarczycy, niewydolności serca, marskości wątroby i dysfunkcji nerek. Skutkiem zaburzeń sodu mogą być bóle głowy, drażliwość, zaburzenia snu, osłabienie i drgawki mięśni.

Potas (K) – jest to pierwiastek niezbędny do prawidłowego działania systemu nerwowego, pracy mięśni, spalania białek i węglowodanów. Kontroluje ciśnienie krwi, pobudza wydzielanie insuliny, ponadto reguluje funkcjonowanie nerek i gospodarkę wodną organizmu. Wzrost stężenia potasu we krwi (hiperkaliemia) może być spowodowany jego spowolnionym wydalaniem z moczem oraz nadmiernym uwalnianiem z komórki. Jest to efektem rozpadu tkanek lub białek, a najczęstszą przyczyną tego stanu jest głodzenie się lub nieleczona cukrzyca. Oprócz tego poziom potasu we krwi rośnie w niewydolności nerek, niedoczynności kory nadnerczy oraz pod wpływem niedotlenienia. Skutkiem hiperkaliemii jest ogólne złe samopoczucie, osłabienie lub porażenie mięśni oraz zaburzenia rytmu serca. Spadek stężenia potasu we krwi (hipokaliemia) występuje przy długotrwałych wymiotach, biegunkach, u chorych po zabiegach operacyjnych żywionych przez sondę lub dojelitowo, na skutek rozległych oparzeń, anoreksji lub niedożywienia, przy chorobach nerek i niedoczynności kory nadnerczy, a także podczas spożywania dużych ilości kawy. Skutkiem hipokaliemii są zaburzenia rytmu serca, bolesne kurcze mięśni, głównie łydek oraz wzrost ciśnienia tętniczego krwi.

Kreatynina

Kreatynina – bezwodnik keratyny, jest produktem przemian metabolicznych zachodzących w mięśniach. Kreatynina filtrowana jest przez nerki i prawie w całości usuwana z organizmu wraz z moczem. Im filtrowanie w nerkach jest sprawniejsze, tym poziom kreatyniny we krwi jest niższy, dlatego też stężenie kreatyniny jest wykorzystywane do stopnia oceny funkcji nerek. Jej stężenie w surowicy krwi jest głównie uzależnione od masy mięśniowej, płci, wieku oraz diety. Zwiększoną produkcję kreatyniny we krwi powodują: wysiłek fizyczny, uszkodzenia nerek, choroby bądź uszkodzenia mięśni. Wzrost poziomu kreatyniny może być spowodowany jej zmniejszonym wydalaniem, do czego doprowadza: niewydolność nerek, stosowanie leków o ubocznym działaniu uszkadzającym nerki, zatrucia związkami organicznymi i nieorganicznymi a także zanik mięśni.

Kwas moczowy

Kwas moczowy - jest parametrem przydatnym w diagnostyce dny moczanowej oraz w monitorowaniu funkcji nerek. Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn (przykładem tych związków są kwasy nukleinowe – DNA i RNA, obecne we wszystkich komórkach organizmu, a także w pożywieniu) zachodzącej w hepatocytach. Jest eliminowany z organizmu głównie droga nerek (ok. 70%), w związku z czym wydalany jest z moczem. Stężenie kwasu moczowego w surowicy zależy od wielkości przesączania kłębuszkowego, ale jest także zależne od intensywności degradacji puryn, dlatego nieprawidłowe stężenie kwasu moczowego obserwowane jest w wielu stanach patologicznych nie związanych z upośledzeniem funkcji nerek. Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi może prowadzić do jego wytrącania się w tkankach, np. stawach i nerkach, czego konsekwencją może być dna moczanowa czy kamica nerkowa. Zwiększona produkcję kwasu moczowego obserwuje się także w chorobach nowotworowych, łuszczycy oraz w przypadku dużych uszkodzeń tkanek.

LDH Dehydrogenaza mleczanowa

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) – jest enzymem wewnątrzkomórkowym, występującym powszechnie w tkankach ustroju. Najwyższą jej aktywnością charakteryzują się komórki wątroby, mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych i nerek. Oznaczanie aktywności dehydrogenazy mleczanowej ma największą wartość w diagnostyce i różnicowaniu chorób wątroby, zawału mięśnia sercowego i niektórych chorób nowotworowych. Podwyższone wartości LDH w warunkach fizjologicznych obserwuje się u kobiet w ciąży, noworodków i osób po bardzo intensywnym wysiłku fizycznym. Wzrost aktywności występuje w zawale mięśnia sercowego,wirusowym zapaleniu i nowotworach wątroby,uszkodzeniach mięśni i urazach wielonarządowych, anemii hemolitycznej, zapaleniu płuc.

Lipaza

Lipaza – najważniejszą lipazą w naszym organizmie jest lipaza trzustkowa produkowana przez trzustkę, stanowiąca ty samym istotny marker oceny jej funkcji. Jest enzymem należącym do hydrolaz, odpowiedzialnym za rozkład tłuszczów, dokładnie trójglicerydów do kwasów tłuszczowych i glicerolu. Wzrost stężenia lipazy obserwuje się w ostrym zapaleniu trzustki (zazwyczaj podwyższona aktywność enzymu utrzymuje się przez 3-7 dni od pojawienia się ostrej fazy zapalenia), nowotworach trzustki oraz w przewlekłych chorobach pęcherzyka żółciowego.

Magnez

Magnez (Mg) – bierze udział w procesie krzepnięcia krwi oraz w skurczu mięśnia sercowego, przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego, jest także jednym z budulców kości. Spadek stężenia magnezu we krwi (hipomagnezemia) może wskazywać na niedożywienie bądź niedostateczną podaż magnezu w pokarmach, stany zapalne jelit, biegunki, choroby nerek, zapalenie trzustki i alkoholizm. Utrata magnezu następuje również z potem (gorączka, obfite pocenie się) oraz z mlekiem u matek karmiących. Skutkiem tych zaburzeń są: nadciśnienie tętnicze, drżenie kończyn i języka, osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca (dodatkowe skurcze, uczucie kołatania), obniżenie nastroju, apatia, zaburzenia nerwicowe. Zwiększone stężenie magnezu we krwi (hipermagnezemia) może być efektem stosowania leków zawierających magnez u chorych z niewydolnością nerek, jego nadmiernym wchłanianiem z przewodu pokarmowego w stanach zapalnych jelit, w niedoczynności kory nadnerczy, w nadczynności przytarczyc i odwodnieniu. Skutkiem hipermagnezemii są zaparcia, zatrzymywanie moczu, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi oraz osłabienie mięśni.

Mocznik

Mocznik – jest głównym azotowym produktem metabolizmu białek w ludzkim organizmie i zawiera 75% azotu powstałego w tym procesie. Stężenie mocznika jest wypadkową produkcji – zachodzącej wyłącznie w wątrobie i nerkowego wydalania, dlatego też może być przydatnym parametrem w ocenie funkcji nerek. Stężenie mocznika w surowicy jest zależne od perfuzji nerek i wielkości diurezy, szybkości syntezy mocznika związanej bezpośrednio z dzienną podażą białka w diecie i katabolizmem białkowym. Stężenie mocznika w surowicy krwi zwiększa się wraz z wiekiem. Ponadto jego podwyższone stężenie obserwuje się obniżonej perfuzji nerkowej, odwodnieniu, wzmożonym katabolizmie białkowym (np. gorączka, posocznica), diecie wysokobiałkowej czy terapii tetracyklinami. Obniżone stężenie występuje w stanach anabolicznych, poliurii i diecie niskobiałkowej.

Proteinogram (elektroforeza)

Proteinogram – badanie polegające na elektroforetycznym rozdziale białek surowicy krwi umożliwiającym wykrycie dysproteinemii. Białka surowicy charakteryzują się różną ruchliwością w polu elektrycznym, dzięki czemu możliwe jest rozdzielenie ich na 5 głównych frakcji, z których każda (oprócz pierwszej) zawiera liczne białka indywidualne. Na obraz elektroforetyczny wpływają tylko te białka, których stężenia są odpowiednio wysokie:

1. albumina - 55-65%

2. α1-globuliny:  α1-antytrypsyna, α1-kwaśna glikoproteina – 3-5%

3. α2-globuliny: α2-makroglobulina, haptoglobina – 7-10%

4. β-globuliny: transferyna, β-lipoproteina, C3-dopełniacza – 9-13%

5. γ-globuliny: IgA, IgG, IgM, IgE, IgD, CRP – 14-20%

Odchylenia od normy w tym badaniu mają znaczenie diagnostyczne w wielu chorobach, np. stanach zapalnych, marskości wątroby, niektórych nowotworach i schorzeniach hematologicznych (szpiczak mnogi, makroglobulinemia Waldenströma, choroba ciężkich łańcuchów). Do oceny proteinogramu konieczne jest zbadanie stężenia białka całkowitego w surowicy.

RKZ (Gazometria)

Gazometriabadanie krwi umożliwiające rozpoznanie i monitorowanie zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej (rkz) i wymiany gazowejorganizmu. Badanie polega na pobraniu krwi tętniczej do heparynizowanej strzykawki lub krwi kapilarnej (z opuszki palca lub płatka ucha) do szklanej rurki kapilarnej. Wstępną ocenę rozwoju zaburzeń kwasowo-zasadowych umożliwia pomiar pH krwi, czyli ujemny logarytm dziesiętny ze stężenia jonów wodorowych. Istotne znaczenie ma także oznaczenie ciśnień parcjalnych (ilości rozpuszczonych w krwi):  tlenu pO2 i dwutlenku węgla pCO2, oraz jonów wodorowęglanowychHCO3-  Prawidłowe pH krwi powinno utrzymywać się w granicach 7,35-7,45. Obniżone pH krwi określane jest jako kwasica, natomiast podwyższone to zasadowica.W badaniu oznacza się także nadmiar lub niedobór zasad (BE), czyli różnicę między należnym a aktualnym stężeniem zasad buforowych we krwi oraz saturację SO2 określającą wysycenie tlenem hemoglobiny.

TIBC (całkowita zdolność wiązania żelaza)

Całkowita zdolność wiązania żelaza we krwi (TIBC) – Jest to badanie polegające na określeniu maksymalnej ilości żelaza potrzebnego do całkowitego wysycenia transferyny – białka będącego nośnikiem żelaza w surowicy krwi. Podwyższony poziom obserwuję się w niedokrwistości z niedoboru żelaza, ciąży oraz doustnej antykoncepcji. Obniżony poziom może świadczyć anemii wynikającej z chorób przewlekłych i infekcji, niedożywieniu, hemochromatozie, marskości wątroby, zespole nerczycowym.


Trójglicerydy

Wapń

Wapń (Ca) – jest głównym budulcem kości, odpowiada za przewodnictwo nerwowe oraz skurcz mięśni, jest również niezbędny do prawidłowego procesu krzepnięcia krwi. Podwyższone stężenie wapnia we krwi (hiperkalcemia) występuje w pierwotnej nadczynności przytarczyc, nowotworach płuc, piersi, nerek oraz przy przerzutach nowotworowych do tkanki kostnej. Pozostałe przyczyny hiperkalcemii to m.in.: zatrucie witaminą D lub A, nadczynność tarczycy czy też długotrwałe unieruchomienie. Skutkiem tych zaburzeń może być: nadciśnienie tętnicze, przyspieszony i nieregularny rytm serca, osłabienie mięśni, a nawet porażenie mięśni twarzy, zaburzenia funkcji nerek, utrata łaknienia, nudności, wymioty, zaparcia. Spadek stężenia wapnia we krwi (hipokalcemia) może być spowodowany niedostateczną podażą wapnia z pokarmami, upośledzeniem wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego, nadmierną utratą wapnia z moczem, niedoborem witaminy D oraz magnezu. Skutkiem hipokalcemii może być np.: napad tężyczkowy, światłowstręt i podwójne widzenie, bóle w obrębie klatki piersiowej i brzucha, krótkie utraty świadomości i bóle głowy.

Żelazo

Żelazo (Fe) – należy do mikroelementów o istotnym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Jest składnikiem wielu białek, m.in. hemoglobiny i mioglobiny – odpowiedzialnych za transport tlenu. Żelazo stymuluje odporność, pomaga w walce organizmu z infekcjami, wolnymi rodnikami. Jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju tkanek. Najczęstszą przyczyną niedoboru żelaza w naszym organizmie jest dieta składająca się w produkty ubogie w jego zawartość. Może prowadzić to do niedokrwistości czyli anemii. Występuje ona często u kobiet w ciąży, należy jednak pamiętać, że żelazo warunkuje prawidłowy rozwój płodu. Średnie wartości żelaza są niższe u kobiet niż u mężczyzn, u obu płci wraz z wiekiem ulegają obniżeniu. Niedobór żelaza w organizmie objawia się apatią, zmęczeniem, siniakami, krwawieniem z nosa, łamliwością paznokci, wypadaniem włosów, czy zwiększoną podatnością na przeziębianie i infekcje. Nadmiar żelaza obserwuję się w hemochromatozie – dziedzicznej chorobie metabolicznej, charakteryzującej się nadmiernym wchłanianiem żelaza z pożywienia. Ponadto, nadmiar żelaza w organizmie może przyczynić się zatruć, wzrostu ryzyka zachorowań na choroby serca i nowotwory, może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, osteoporozy i depresji.